Revalidatie bij een dwarslaesie: waar moet je aan denken?

Een dwarslaesie is een beschadiging van het ruggenmerg, die bijvoorbeeld kan ontstaan bij een gebroken rug of nek, of een tumor. De zenuwbanen in het ruggenmerg worden dan onderbroken, waardoor prikkels die aanzetten tot beweging niet meer doorgegeven kunnen worden. Het resultaat is een gedeeltelijke of totale verlamming. Daarnaast kunnen ook gevoelszenuwen uitvallen en kunnen er onder meer problemen ontstaan met de blaas- en darmfunctie. Ook pijnklachten of spasmen zijn mogelijk. Revalidatie kan helpen om zoveel mogelijk zelfstandig te kunnen functioneren en te leren omgaan met beperkingen.

Hoge of lage, complete of incomplete dwarslaesie

Afhankelijk van de mate en plaats van de dwarslaesie wordt gesproken van een complete en incomplete dwarslaesie, en van een hoge en lage dwarslaesie. Hoe hoger de dwarslaesie zit, hoe meer uitvalsverschijnselen er zijn. Revalideren van een dwarslaesie kan er daardoor verschillend uitzien voor patiënten. Heb je pas sinds kort een dwarslaesie? Dan is revalidatie eigenlijk altijd zinvol. Maar ook wanneer je al langer een dwarslaesie hebt, is het van belang onder controle te blijven bij een revalidatiearts.

Welke zorgprofessionals zijn bij revalidatie betrokken?

Vaak zijn de volgende zorgprofessionals bij het revalidatieproces betrokken:

  • Revalidatiearts;
  • Revalidatieverpleegkundige;
  • Ergotherapeut;
  • Fysiotherapeut;
  • Psycholoog;
  • Maatschappelijk werker;
  • Bewegingsagoog;
  • Activiteitentherapeut.

De revalidatie duurt gemiddeld 2 tot 4 maanden op de afdeling bij een lage laesie, en 3 tot 5 maanden bij een hoge laesie. Daarna volgt vaak nog een poliklinische periode. Ga je revalideren met een dwarslaesie? De volgende 4 tips kunnen je misschien helpen.

1. Blijf dingen ondernemen

Na een dwarslaesie ziet je leven er heel anders uit. Je kunt niet meer de dingen die je voorheen makkelijk kon, zoals lopen en staan, en je hebt veel hulp nodig. Dingen ondernemen kan je helpen om actief te blijven en niet alleen maar thuis te zitten. Ga bijvoorbeeld weer (deels) aan het werk, afhankelijk van het soort werk dat je doet natuurlijk. Veel revalidatieklinieken laten hun patiënten kennismaken met nieuwe mogelijkheden, zoals skiën met een dwarslaesie, quad rugby en een zeilweekend. Vaak weten patiënten niet dat ze dit nog kunnen: dat kan een enorme oppepper geven. Lees meer over sport en bewegen met een dwarslaesie.

2. Praat met professionals én je omgeving

Leren omgaan met de gevolgen van de lichamelijke beperkingen na een dwarslaesie is voor iedereen moeilijk. Een psycholoog en maatschappelijk werkers kunnen je hierbij begeleiden. Misschien heb je angstgevoelens, of wordt je stemming negatief beïnvloed. Samen met de psycholoog kijk je naar manieren om anders met de situatie om te gaan, zodat je angsten verminderen of je stemming verbetert. Het is niet alleen belangrijk om met professionals te praten, maar ook met je omgeving. Je partner, familieleden of vrienden weten dan hoe je je voelt en hoe ze je kunnen helpen. Het is van groot belang jouw naasten bij de revalidatie te betrekken, want dan ben je samen zo goed mogelijk voorbereid op de tijd dat je weer thuis zult zijn.

3. Bekijk welke hulpmiddelen je nodig hebt


Tijdens de revalidatie brengt de ergotherapeut in kaart welke hulpmiddelen of -voorzieningen nodig zijn om zo zelfstandig mogelijk te kunnen functioneren. Denk aan:

  • Een (elektrische) rolstoel;
  • Scootmobiel;
  • Loophulpmiddelen;
  • Eet- en drinkhulpmiddelen;
  • Zelfzorghulpmiddelen, zoals medicijnen;
  • Omgevingsbediening.

De ergotherapeut ondersteunt je bij de keuze en aanvraag van definitieve hulpmiddelen of voorzieningen die je thuis nodig hebt.

4. Blijf bewegen waar mogelijk

We weten dat voldoende bewegen – op de juiste manier en met de juiste intensiteit – goed is voor de fitheid en gezondheid. Uiteraard maakt een dwarslaesie het moeilijker om te bewegen. Tegelijkertijd is bewegen juist extra belangrijk om gezond te blijven. Tijdens de revalidatie is er veel aandacht voor beweging. Je leert als revalidant bijvoorbeeld rolstoelrijden en handbiken, doet aan fitness, krachttraining en zwemmen. Een paar tips voor als je meer wil gaan bewegen:

  • Bouw het rustig op en maak gebruik van een trainingsschema. Op die manier kun je voorkomen dat je door overbelasting geblesseerd raakt.
  • Zorg dat je sport met goed materiaal. Als je gebruikmaakt van een sportrolstoel, laat die dan goed afstellen door de leverancier. Kom je er niet goed uit? Dan kun je ook een afspraak maken bij het zitadviesteam van je revalidatiecentrum. 
  • Concrete trainingsdoelen kunnen een stimulans zijn. Het kan helpen als je jezelf een sportief doel stelt, zoals meedoen aan een handbiketocht waarvoor je echt moet gaan trainen.
  • Zoek activiteiten waar je plezier in hebt en waar je je goed bij voelt, zodat je het ook op langere termijn blijft doen.

Elektrostimulatie is een manier om via elektrische prikkels door de huid heen, zenuw- en/of spiervezels te stimuleren, waardoor spieren geactiveerd kunnen worden. Dit kan ondersteunend zijn bij therapie. Bekijk de video over elektrostimulatie bij een dwarslaesie.

Vergelijk revalidatie-instellingen

Wil je hulp inschakelen bij revalidatie van een dwarslaesie? Deze revalidatie-instellingen kunnen je helpen. Of vergelijk revalidatie-instellingen in jouw regio.

Vergelijk
Revalidatie-instellingen om te vergelijken:
+ Andere revalidatie-instelling toevoegen Maximaal 3 revalidatie-instellingen